Het moderne huishouden

Een opdracht die ik voor Maatschappijleer heb gemaakt. 

Zou je een eeuw geleden een willekeurig famillieportret voor je neus krijgen, dan zou je waarschijnlijk precies weten hoe de vork in de steel zat.
De vader, die voor brood op de plank zorgde, de moeder die datzelfde brood keurig iedere morgen op de ontbijttafel neerzette, om maar één van haar vele huishoudelijke taken te noemen. Tussen hen in zitten hun kinderen, compleet van eigen vlees en bloed.
Tegenwoordig is dat heel anders. Bij het zien van een famillieportret weet je niet meer zeker welke van de twee volwassenen nu het geld verdient en wie voor het huishouden zorgt, of dat ze misschien allebei werken en hun werkster of misschien hun kinderen het huishouden laten doen.
Het is ook niet meer vanzelfsprekend dat die kinderen van beide ouders zijn en of ze wel volledig verwant zijn aan hun broers of zussen. Of ze uberhaupt verwant zijn aan elkaar.

Het kan bijvoorbeeld heel goed dat, terwijl de vrouw hard aan het werk is, haar zoon uit haar vorige huwelijk naar zijn biologische vader gebracht moet worden, hij is namelijk ieder weekend daar, dat is de regeling die ze getroffen hebben na hun scheiding. Dat mag haar nieuwe man dan fijntjes gaan doen, hoe vervelend en ongemakkelijk hij dat klusje ook vindt.
Eenmaal bij het huis van zijn vader aangekomen zegt hij zijn stiefvader en halfzusje, die naast hem in een kinderstoeltje in de auto zit gedag, een beetje verdrietig. Eigenlijk heeft hij geen zin om naar zijn vader te gaan, want hij vindt zijn nieuwe vriendin en stiefbroers niet aardig en hij wil liever zijn weekend doorbrengen met zijn halfzusjes. Hij is ook een beetje jaloers, want zij zijn nu al die tijd samen en hij valt er een beetje buiten.
De klasgenoot die ik interviewde woont ook met zijn twee broertjes en zijn moeder in een huis, zijn ouders zijn gescheiden en hij heeft ook te maken met halfzussen en stiefbroers. Zijn stiefbroertje ziet hij het liefst zo min mogelijk omdat hij hem niet uit kan staan.
Allemaal situaties waar ouders en kinderen van tegenwoordig mee te maken kunnen krijgen. Waar het vroeger nog allemaal simpel en duidelijk was in een gezin, is het nu heel anders. Ouders scheiden sneller van elkaar en kinderen krijgen ineens te maken met ‘nieuwe ouders’ en ‘nieuwe broers of zussen’, of ze dat nu willen of niet. Voor de kinderen en de ouders is het beide moeilijk. Maar waarom scheiden mensen dan van elkaar, terwijl ze jaren daarvoor een belofte aan elkaar hebben gedaan?

Vroeger kwamen scheidingen nauwelijks voor. Er lag een taboe op. Tegenwoordig is het zeldzaam om op je zeventigste nog bij elkaar te zijn als je op je dertigste een keer trouwt. Maar wat is er in die tijd dan zo veranderd? Denken mensen niet meer na voordat ze trouwen? Geven ze het eerder op?
Natuurlijk kun je, voor je een huwelijk instapt, nooit precies weten welke kant het opgaat, maar toch is het opvallend dat een scheiding veel vaker voorkomt dan vroeger.
Het feit dat veel vrouwen tegenwoordig een carriére hebben, in tegenstelling tot vroeger, zou hier goed in kunnen meespelen. Waar ze vroeger nog afhankelijk waren van hun man, staan ze nu op hun eigen benen en kunnen ze het zich veroorloven bij hun man weg te gaan. Een man kan zijn vrouw makkelijker aan de kant zetten omdat ze toch wel voor zichzelf kunnen zorgen. Het hoeft niet persee de reden te zijn, maar het kan. Misschien dat de overgeromantiseerde films die in de omloop zijn er mee te maken hebben. Blijkt je huwelijk na een aantal jaar aardig te zijn uitgeblust en helemáál niet zoals in de film, verbreek je hem weer, net zo makkelijk.
Natuurlijk is het ieders eigen keus om te trouwen en te scheiden wanneer ze dat willen, als er maar een beetje rekening wordt gehouden met eventuele kinderen. Voor sommige jongeren is de scheiding van hun ouders heel zwaar. Natuurlijk is tussen constant ruzie makende ouders zitten ook geen pretje. Als er maar wat meer moeite voor een huwelijk wordt gedaan dan bij de eerste de beste tegenslag het meteen op een echtscheiding aan te laten komen.
Trouwen hoort een weloverwogen keuze te zijn, iets waar je voor vecht, samen met degene aan wie je belooft hebt voor de rest van je leven samen te zijn. Ik ben benieuwd hoeveel trouwende stellen tegenwoordig nog daadwerkelijk geloven dat ze de rest van hun leven samen blijven wanneer ze elkaar die belofte doen. Een stuk minder dan vroeger in ieder geval.

Of scheiden iets goeds of iets slechts is, dat weet ik niet. Dat is een keuze die iedereen zelf moet maken, als ze er maar goed over na hebben gedacht. Zelf heb ik nooit veel moeite gehad met het uit elkaar gaan van mijn ouders, maar ik was oud genoeg om te beseffen dat ze beiden gelukkiger konden zijn dan dat ze waren net voordat ze na twintig jaar uit elkaar gingen. Natuurlijk had ik mijn vader nog graag bij me in huis gehad, maar de vriend die mijn moeder daarna kreeg heeft me een prachtig halfzusje opgeleverd die ik voor geen goud zou willen missen. Toch bleek het na een paar jaar niet te werken tussen hen en inmiddels woont mijn moeder bij haar nieuwe vriend met mijn halfzusje en mijn twee stiefzusjes, met wie ik ook heel blij ben.
Mijn famillieportret zou er een eeuw geleden voor anderen heel raar uitzien, met (ex)stiefvaders, stiefmoeders en stiefzusjes meegerekend, maar is tegenwoordig heel normaal. Een modern huishouden.